प्याटर्न – प्रश्न

काही प्रश्न लोक विचारतातच का? कदाचित हा प्रश्न पण त्याच प्रश्नांपैकी

एखाद्या झोपलेल्या माणसाला घरातून विचारतात का रे झोपल्यास का? कळस म्हणजे तो झोपलेला माणूस झोपल्या झोपल्या डोळे मिटून उत्तरही अगदी मान हलवून किंवा तोंडाने हूं किंवा चक्क हो म्हणून उत्तर देतो.
अनेकदा जेवत असलेल्या माणसाला का रे जेवतोस का रे ?  सकाळी कामाला बॅग आणि टिफिन घेऊन जाणाऱ्याला पाहून विचारतात कामाला जातोस का? किंवा  गणवेशातील मुलं टिफिन, पाण्याची बॅग घेऊन, पायात बूट घालून निघालेले असताना काही शेजारी विचारतात काय रे शाळेत चाललास का? अरे काय कमाल आहे ? खात्री करून घ्यायची असते का प्रश्न विचारणाऱ्याला ? कदाचित हा प्रश्न पण त्याच प्रश्नांपैकी.

आता घोडनवारीचा ब्लॉग आहे तेव्हा या संदर्भात पण प्रश्नांची मांदियाळी खूप असते. रोज शेजारी राहणाऱ्याला दर काही दिवसांनी विचारायच काही जमलय का ? अरे जमलं तर पत्रिका देणार नाही का? अरे काय उत्तर अपेक्षित असते? कदाचित हा प्रश्न पण त्याच प्रश्नांपैकी

Advertisements

धागे

सरळ असलेले धागे हळू हळू एकमेकांत गुंफता गुंफता त्यांची वीण किती मोहक दिसते. स्वतःचं अस्तित्व विसरून एकमेकांना पूरक होऊन तो गोफ घट्ट होतो.जणू ते एकमेकांसाठीच आहेत. त्यांचा रंग, पोत, त्याची जाडी रुंदी सगळंच वेगळ असून किती मस्त असतात एकत्र.
नकळत कधी ते धागे सैल होतात आणि उसवून अगदी अलगद वेगळे होतात.मोकळे होतात. पण कधी अचानक त्यांचा गुंता होतो. हे अगदी तिच्या आणि त्याच्या नात्यासारखं.
घट्ट बसलेल्या गाठी बाहेरून सोडवता सोडवता अधिकच घट्ट होतात. आतून सोडवण्याच्या पलीकडल्या असतात. तेव्हा त्यांना एका झटक्यानिशी तोडणंच सोप्पं असते.
त्रास दोन्हीकडे होतोच.
पुन्हा नव्याने कधी गुंफण होतं तर कधी तो गुंता नको म्हणून ते धागे पुन्हा एकत्र येतच नाहीत. समानंतर राहणं किती सोप्पं असते?
कधी मग नव्या धाग्याशी बांधणं होतं तर कधी तसंच एकतारी राहणं.

रखडलेले- कारणमीमांसा

अनेकदा लग्नाचं अमुक एक वय गेलं की लोकं रखडलेल्या प्रकारात मोडतात.
का? या अशा उशिरापर्यंत लग्न न होण्याची काय करणे असावीत.
त्याचीच एक सूची बनवावी असा विचार आला आणि कारणे शोधा मोहीम सुरु झाली.
खूपच रोचक पण खरी कारणे सापडली. अर्थात ती इथे मांडणे ओघाने आलेच.

आकडा

तीच्या किंवा त्याच्या वयाचा वाढता आकडा पाहता आई बापाला अनेकदा आकडी येते.

बस..

Arrange marriage हे बस थांब्यावर बसची वाट पाहण्यासारखे असते. अनेकदा आपल्याला हवी असणाऱ्या बसची किती तरी तास वाट पहावी लागते.
काहीना थांब्यावर थांबावच लागत नाही, आल्याआल्याच पहिल्या बस मध्ये काही चढतात, तर काहींना थोडा वेळ वाट पाहावी लागते.
कधी कधी कुणी ओळखीचं taxi किवा गाडीतून हाथ दाखवून लिफ्ट देतो , म्हणजे थोडसं उशिरा पण नशिबात असलेल्या love marriage सारखे.
काही जण हे बस थांब्यावर येण्याचं कटाक्षाने टाळतात , कारण उनकी मंझिल पाने का जरिया त्यांनी निवडलेला असतो, त्यांना गंतव्य स्थानी नेमक कसं जायचं हे पक्क ठावूक असते . कोणतं वाहन, कोणता रस्ता ,कधी, केव्हा , कसं सगळं ठरलेलं.किंवा आपसूक जमून आलेल्या love marriage सारख. काही मात्र बस थांब्यावरच अडकून बसतात. काहींची दुरवस्था अशी कि नेमकी बस कोणती पकडायची हेही कळत नाही कारण नेमकं पोहचायचं कुठे हे ही माहित नसते.
काही चुकीच्याच बस थांब्यावर थांबून असतात, जिथे जायचय तिथे जाणारी बस तिथे येणारच नसते. हे बहुतेक एकतर्फी प्रेम करणाऱ्यांच आणि इच्छा-अपेक्षांचे इमले बांधणाऱ्याचं होत असावे. त्यांना बहुदा बस सापडतच नाही. कुणाला विचारून योग्य रस्ता धरणारे लोक पण असतात. काही चुकीच्याच बस मध्ये चढतात , पुन्हा उतरतात , पुन्हा नवीन बस पकडतात , कसे बसे आपल्या इस्पित स्थळी पोहचतात. संसाराचा डाव पुन्हा मांडणाऱ्या लोकांप्रमाणे. काही बसची वाट बघून कंटाळून पर्यायी मार्ग अवलंबतात.
पण ज्यांना बस सापडत नाही असे मात्र हाताच्या बोटावर मोजता येणारे …

गोरी गोरी पान फुलासारखी छान ???

गोरी गोरी पान फुलासारखी छान दादा मला एक वाहिनी आण…
अतिशय लोकप्रिय आणि सर्व मान्य मराठी बालगीत…आणि लग्नाळू दादाला चिडवण्यासाठी आणि मस्ती करण्यासाठी सरास गायले जाणारे गाणे.इतक्या वर्षात असं का कधी कुणाला वाटला नाही कि यातला भावार्थ आपल्या मानसिकतेवर हळूच बोट ठेवत…
सावळी, थोडी नाही दिसायला छान अशी मुलगी कुणाची कधी वाहिनी म्हणून हवी असूच शकत नाही. ग. दि. माडगूळकरंनी नेमकी समाजाची नस ओळखली आहे.
बायकोचा वर्ण गोरा हवा, हि अनेकदा गरजेची आणि महत्वाची गोष्ट असते मुलगी पसंद करताना. भारतात राहून असा पांढरा मासाचा गोळा सर्वत्र मुबलक प्रमाणात उपलब्ध असावा अशी बिनडोक अपेक्षा कशी काय लोक बाळगतात. इथल्या हवामानात त्वचेचा वर्ण युरोप खंडात आढळणाऱ्या श्वेत कांती प्रमाणे भासावा अशी रम्य कल्पना करणारे इथे कमी नाहीत.
प्रथमदर्शनी केवळ रंग काळा म्हणून कुणाला लग्न बाजारात कमी भाव मिळतो हि किती शोकांतिका!अनेकदा ‘तो’ डार्क असणे चालवून घेतले जाते, किवा तो त्याच्या बाबतीत वादाचा मुद्दाच असू शकत नाही पण तीचा उजळ नसलेला रंग सहज नाकारला जातो.तरीही अनेकदा शिक्षण, संस्कार, स्वभाव, तिचं किवा त्याचं आर्थिक स्वावलंबन त्या काजळीत काळवंडून जाते.

लाडू कधी देणार?

काही प्रश्न काही प्रश्नांना संलग्न असतात.लग्न प्रकरणी तर असे अनेक प्रश्न हातात हात घालून समोर येतात, आणि नंतर हात धुवून मागेच लागतात.
समोरच्याच्या लेखी उपवर मुलगा किंवा मुलगी समोर आली कि ती व्यक्ती प्रश्न विचारते (चांभार चौकश्या करते), याला विचारपूस म्हणतात. ‘शिक्षण झालं ? , ‘कामधंद्याची माहिती’ झालंच तर अगोचरपणे ‘तरी साधारण किती पगार आहे ?’इथवर सवाल जवाब कार्यक्रम आटोपला कि पुढे लोकं diabetic होतात आणि त्यांची गोडाची इच्छा प्रबळपणे जोर धरू लागते अन शेवटी हक्काने लोक लाडू मागतातच.
कधी कुतूहलाने ,कधी माहितीपोटी, कधी काहीही विचारायचं म्हणून , कधी मस्करीने , कधी काळजीने तर कधी खोचकपणे ‘लाडू कधी देणार ?’हा प्रश्न सर्रास विचारला जातो.
का ? कशासाठी ?
आणि या प्रश्नाचं नेमकं काय उत्तर अपेक्षित असतं समोरच्याला ? का लोकांना दुसऱ्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यात नाक खुपसायची जणू सवयच असते ? वरकरणी जाणवत नसल्या तरी काही गोष्टी खाजगी so called personal असू शकतात इतका सोप्पा विचार मनात येत नाही.
बर , हा प्रश्न कोणीही विचारू शकतं , दूरच्या नात्यातले काका किवा राहत्या सोसायटी मधल्या वरच्या मजल्यावरचे आजोबा , just ओळखीच्या मावशी , किवां रस्त्यात अचानक भेटलेल्या शाळेतल्या बाई , किवा नुकताच लग्न करून settle झालेला मित्र किवां मैत्रीण . प्रश्न विचारणारे कुणीही असू शकतात, हे लोक कुठेही गाठून हा प्रश्न विचारतत अगदी चारचौघात सुद्धा.
विचारणारी तोंड वेगळी , रूपं वेगळी , भाव वेगळा , स्वर वेगळा , काळ ,स्थळ तेही बदलणारे
पण प्रश्न मात्र तोच. अनुत्तरीत

प्रस्तावना

‘घोडनवरी’ एक प्रतिक आहे समस्त अविवाहितांचं जे या ना त्या कारणामुळे विवाहित मंडळीत सामिल नाहीत.

कारणे, अडचणी, उहापोह, समाजव्यवस्था, लग्नसंस्था, कुटुंब पद्धती, इच्छा, अपेक्षा, मतभेत, जातपात एक ना अनेक असे बरेच मोठे मोठे शब्द अविवाहीतांकडे कसे पाहतात आणि हि मंडळी त्यांच्याकडे कशी पाहतात हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न.

लग्न आणि त्याच्याशी निगडीत अनेक गोष्टी वाट्याला येतात आणि त्या कधी कधी जाणतेपणी, कधी अजाणतेपणी, कधी मनापासून, कधी बळजबरीने, कधी आवड म्हणून, कधी निवड म्हणून, कधी अधिकाराने, कधी नाईलाजाने , कधी सहजपणे, कधी अपराधीपणे , कधी जवाबदारीने, कधी संतप्तपणे, कधी हौसेने, तर कधी दैवयोगाने म्हणून स्वीकारल्या जातात तर कधी झिडकारल्या जातात.
पण बहुदा मेख इथेच आहे… नकळतपणे लग्न हि एक जटील समस्या बनून जाते आणि जिथे समस्या तिथे भेडसावणारे प्रश्न, त्यांची उत्तरे, उपाय, त्रास, मनस्ताप,गंमत, विक्षिप्त विनोद आणि बरयाच गोष्टी त्या अनुषंगाने मागोमाग येतातच.

त्याचाच मागोवा म्हणजे ‘घोडनवरी’.