ओळखी -अनोळखी

ओळखतो म्हणजे  नेमका काय  रे भाऊ?  आणि एखाद्याला ओळखून असणं म्हणजे आणखीन काहीतरी वेगळ असते.
अनेक वर्ष एकमेकांशेजारी बसून काम करणारे अनोळखी असू शकतात. ट्रेन मध्ये बस मध्ये प्रवास करताना बाजूला बसलेला अनोळखी सहप्रवासी  अगदी सहजपणे मन मोकळ करतात. पुढच्या स्टेशनला उतरून निघून जाणारा त्याच्या आयुष्याची गोष्ट सहज सांगून जातो.
एकाच बाकावर बसून शाळा कॉलेज मध्ये अनेक वर्ष काढल्यानंतर एकमेकांना जिवश्चकंठश्च म्हणून मैत्रीचे दाखले देणारे अनेकवर्षांनंतर भेटल्यावर अनोळखी भासू शकतात किंवा तितकेच जिवाचे वाटू शकतात. वेगवेगळ्या शहरात राहूनही आपुलकीचे बंध जोडणारेही आहेत.
पण रोजची ती सहजाता कुठे तरी कधी कधी हरवल्यासारखी वाटते. अनेकदा रोज रोज भेटणारे, नकळतपणे तथाकथित व्यक्तिगत आयुष्यातलं एकमेकांना खूप काही सांगणारे, देणारे आवर्जून एकमेकांवर हक्काने जजमेण्ट करणारे, अनेकदा एकत्रपणे फिरायला जाणारे, जगभरातल्या सगळ्या गोष्टींवर चर्चा करणारे ते दोघे कोण असावेत ? ओळखीचे? मित्र ? कि सोबतीला असतात म्हणून सोबत करणारे? वरकरणी हे मैत्रीच्या नात्यात बसू शकतात पण खरंच ते खऱ्या अर्थाने मित्र असतात ?
जस्ट फ्रेण्ड , फ्रेण्ड आणि बेस्ट फ्रेण्ड यात रेषा असतेच. पण तरीही नेमक आपण, आपली ओळख, परिचय, मैत्री कि घट्ट मैत्री यातला फरक जाणवतोच कि.
जीवाला जीव देणारे, अनेक वर्ष मनाने जवळ असणारे, वेळ प्रसंगी आधार म्हणून खंबीर मागे उभे राहणारे अचानक एखाद्या घटनेने अनोळखी होतातही. मैत्रीचे घट्ट विणलेले धागे उसवतात, विरून जातात. मागमूस हि राहत नाही अनेकदा.
आधी जे गुंतलेल असते ते खूप खोल आत तुटून गेलेला असते. नेमका काई होता काळात नाही. एकमेकांना समजून घेणारी समज राहतच नाही.
हे अस प्रत्येक नात्यात होतच कि माहिती, प्रेम ल, लग्न किंवा कोणत्याही नात्याचा गुंता हा असा गुम्फलाच जातोच.
जर समोरच्याला आपण नीट ओळखतो, समजतो तर मग समजून का घेता येत नाही? समाज गैरसमज, वाद विसंवाद, मानापमान , अपेक्षा आणि अपेक्षाभंग च्या गर्तेत नात्यांचा गुंत्यातल्या गाठी अजूनच घट्ट होतात कधीही न सुटण्यासाठी.

Advertisements

पॅटर्न

अनेकदा काही माणसं काही गोष्टी करतात बहुदा त्या मागे ते एक बिहेव्हीअरल पॅटर्न फॉलो करतात. चुकीचं? बरोबर? तार्किक ? अतार्किक ? मूर्ख सारखे किंवा अति शहाण्यासारखे ? आणि बरेच काही

पॅटर्न – प्रश्न

काही प्रश्न लोक विचारतातच का? कदाचित हा प्रश्न पण त्याच प्रश्नांपैकी

एखाद्या झोपलेल्या माणसाला घरातून विचारतात का रे झोपल्यास का? कळस म्हणजे तो झोपलेला माणूस झोपल्या झोपल्या डोळे मिटून उत्तरही अगदी मान हलवून किंवा तोंडाने हूं किंवा चक्क हो म्हणून उत्तर देतो.
अनेकदा जेवत असलेल्या माणसाला का रे जेवतोस का रे ?  सकाळी कामाला बॅग आणि टिफिन घेऊन जाणाऱ्याला पाहून विचारतात कामाला जातोस का? किंवा  गणवेशातील मुलं टिफिन, पाण्याची बॅग घेऊन, पायात बूट घालून निघालेले असताना काही शेजारी विचारतात काय रे शाळेत चाललास का? अरे काय कमाल आहे ? खात्री करून घ्यायची असते का प्रश्न विचारणाऱ्याला ? कदाचित हा प्रश्न पण त्याच प्रश्नांपैकी.

आता घोडनवारीचा ब्लॉग आहे तेव्हा या संदर्भात पण प्रश्नांची मांदियाळी खूप असते. रोज शेजारी राहणाऱ्याला दर काही दिवसांनी विचारायच काही जमलय का ? अरे जमलं तर पत्रिका देणार नाही का? अरे काय उत्तर अपेक्षित असते? कदाचित हा प्रश्न पण त्याच प्रश्नांपैकी

पॅटर्न – कळ

लिफ्ट साठी वाट पाहत उभे असताना कित्येक जण बटण पुन्हा पुन्हा दाबतात. एकदा त्या बटनाची कळ दाबली तर तशीही ती लिफ्ट येणारच असते पण तरीही सतत प्रेस करून काय मिळते काही कळत नाही. बरं त्या लिफ्टच्या तंत्रज्ञानावर अविश्वास किंवा बटन नीट चालत नाही  किंवा सोसायटी तिचा नीट मेन्टनन्स करत नाही किंवा लिफ्ट मध्येच थांबेल आणि आपल्यापाशी येणारच नाही हि भीती म्हणून तिला सतत हाक मारावी. कुठून अली असेल हि वृत्ती ? थांबण्यासाठी उसंत नसते कदाचित तितका संयम नसतो म्हणून एक चाळा? ती लिफ्ट येणार नाही याची खात्री नसते? कि सतत साद देऊन आपल्याला हवी असणारी गोष्ट जशी आपल्या पाशी येत नाही याचेच अनुभव आयुष्याच्या वर खाली होणाच्या रोलरकोअस्टर राईड मध्ये जास्त अनुभवल्यामुळे असेल किंवा गोष्ट निसटून जाऊ नये म्हणून शेवट पर्यन्त सगळं खटाटोप करायची सवय लागलेली असते.
कदाचित त्याअनामिक कळकळीच्या सवयीमुळे आपल्याच नकळत बटनाची कळ दाबली जाते.

नाती / ना-अति / ना-ती

नातं कोणतही असो, एकदम आदर्श असं कधी असतं का?
ना देखावा, ना नाटकीपणा, ना खोटेपणा, सगळंच निस्वार्थी, समजुतदारीचं, सामंजस्याचं खर खुरं, ना रुसवे ना राग ना अपमान कि मान, संपूर्ण विश्वास, ना कोणत्या अपेक्षा… एक निखळ नातं… मैत्रीचं, प्रेमाचं,कोणतंही…
हे असं ideal नसावं कधीच. पण कधी कधी आपण नाती का सहन करतॊ ? माणूस एकटा जगू शकत नाही म्हणून? की त्या मागे त्याचा आणखी दुसरा हेतू असतो?
म्हणजे कधी कधी खेचावं लागतं, नको वाटत असताना पण काही गोष्टी करतो जवाबदारी म्हणून? कर्तव्य म्हणून? कि केलं पाहीजे म्हणून? लोक काय म्हणतील म्हणून?
त्याही पेक्षा आपली आत कितीही घुसमट झाली किंवा फरक पडेनासा झाला तरी ती नाती, ती माणसे आपल्या जगण्यात घेऊन ती वावरतो. ते आपण असतो की नाईलाज असतो ? कि तोडून मुक्त होण्याची हिम्मत नसते? कि तसं जमत नाही ?
ना ती नाती असती, ना अति असे प्रश्न असते.

धागे

सरळ असलेले धागे हळू हळू एकमेकांत गुंफता गुंफता त्यांची वीण किती मोहक दिसते. स्वतःचं अस्तित्व विसरून एकमेकांना पूरक होऊन तो गोफ घट्ट होतो.जणू ते एकमेकांसाठीच आहेत. त्यांचा रंग, पोत, त्याची जाडी रुंदी सगळंच वेगळ असून किती मस्त असतात एकत्र.
नकळत कधी ते धागे सैल होतात आणि उसवून अगदी अलगद वेगळे होतात.मोकळे होतात. पण कधी अचानक त्यांचा गुंता होतो. हे अगदी तिच्या आणि त्याच्या नात्यासारखं.
घट्ट बसलेल्या गाठी बाहेरून सोडवता सोडवता अधिकच घट्ट होतात. आतून सोडवण्याच्या पलीकडल्या असतात. तेव्हा त्यांना एका झटक्यानिशी तोडणंच सोप्पं असते.
त्रास दोन्हीकडे होतोच.
पुन्हा नव्याने कधी गुंफण होतं तर कधी तो गुंता नको म्हणून ते धागे पुन्हा एकत्र येतच नाहीत. समानंतर राहणं किती सोप्पं असते?
कधी मग नव्या धाग्याशी बांधणं होतं तर कधी तसंच एकतारी राहणं.

जगायला जमलं राव!

आयुष्यात उलथापालथ झाली , वाईट अनुभवांची संख्या जास्त झाली , दुःखाची जरा अधिक तीव्रतेने जाणीव होऊ लागली, म्हणजे मनासारखं ना होता उलट घडू लागलं की माणूस तत्वज्ञान बोलू लागतो. मग त्याला अनेकदा अध्यात्माची गोडी लागते . त्याला मग कधी spiritual science म्हणतो , कधी कर्म, कधी जीवनाचं मर्म तर कधी नुसतंच नशीब अशी labels लावतो . थोडक्यात काय, दुःखाची कारणे शोधतो, असा का घडलं याचा शोध घेतो आणि उत्तरं नाही सापडली की अनाकलनीय तर्क लावून त्याला label लावतो. आणि मग यालाच जीवन ऐसे नाव , अनुभव समृद्धता वगैरे गोंडस वर्णन करून life goes on अस म्हणत आपल रहाट गाड खेचत राहतो . ते हसत, गात, नाचून जमलं तर जगायला जमलं राव अस म्हणायचं का?

नंबर

नंबर delete केल्याने माणसे आयुष्यातून निघून जात नाहीत.

जगण्याचं कोडं

कितींदा ऐकलंय,वाचलंय
जगणं एक कोडं, आयुष्य एक कोडं.
दुसऱ्याला रीत विचारुन आपलं उत्तरं सापडतंय थोडं ?
ज्याचं त्याचं कोडं वेगळं, रीतवेगळी, उत्तरही वेगळं.
ज्याचं त्याने सोडवायचं, चूक बरोबर असं नसतंच मुळी
सोडवता सोडवता संचित सापडते आपले आपल्याच ओंजळी.

नेहमीचच झालाय

नेहमीचच झालाय,
सगळच हाताबाहेर गेलं
कि जायचं त्याच्याकडे,
कधी रडत, कधी चडफडत,
कधी अगतिकतेने, कधी गरीबासारखे,
कधी भिकारयासारखे, कधी आशेने,
कधी अस तर कधी तसं
जाणे होतच…
मग अनेकदा बोलून दाखवायचं,
सगळा आता तुझ्या चरणी,
तूच काय ते कर बाबा,
सगळी चिंता तुला वाहतो,
तू जे करशील तेच बरोबर असेल माझ्यासाठी.
नंतर हळूच बोलायचं हे हवाय मला. दे रे दे. देरे मला.
नेहमीचच झालाय.